Rok 2026 upływa pod znakiem 100. rocznicy urodzin Andrzeja Wajdy
Rok 2026 został ustanowiony Rokiem Andrzeja Wajdy decyzją Senatu Rzeczypospolitej Polskiej - w setną rocznicę urodzin reżysera (6 marca 1926 r.) i dziesiątą rocznicę jego śmierci (9 października 2016 r.).
Andrzej Wajda inspirował nas nie tylko w wymiarze kulturowym i w podejściu do tworzenia kultury, lecz także w sposobie myślenia o świecie i o roli, jaką kultura powinna w nim odgrywać. Rok poświęcony Andrzejowi Wajdzie jest opowieścią o jego życiu oraz o tym, co przez wiele lat zrobił dla Polski jak również przypomnieniem jego słów i wielkich dzieł przez które uczył nas patriotyzmu, rozumianego nie jako deklarację narodowościową, lecz jako dumę z Polski.
Wajda uznany jest za jednego z najwybitniejszych twórców europejskiego kina XX i XXI wieku, jako reżyser filmowy i teatralny został odznaczony honorowym Oscarem za całokształt twórczości 26 marca 2000 roku. Wajda był pierwszym Polakiem wyróżnionym tym odznaczeniem za całokształt dokonań artystycznych przez Honorową Nagrodą Amerykańskiej Akademii Filmowej.
Pedagog oraz współtwórca i fundatore Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha w Krakowie.
W „Popiołach", „Katyniu", „Lotnej", „Kanale", „Popiele i diamencie", „Człowieku z marmuru" i w nagrodzonym Złotą Palmą w Cannes „Człowieku z żelaza", zapisał przełomowe i dramatyczne decyzje Polaków, W późniejszym okresie twórczości zekranizował m.in. „Pana Tadeusza" i „Zemstę".

Obchodzone w 2026 roku 100-lecie urodzin Andrzeja Wajdy staje się wyjątkową okazją do ponownego odkrywania dorobku jednego z najważniejszych twórców polskiego i światowego kina.
Rok Wajdy 2026 to projekt, którego ideą jest udostępnienie unikatowych materiałów audiowizualnych, kontekstów i narzędzi edukacyjnych, pozwalających spojrzeć na twórczość reżysera z nowej perspektywy – jako na żywe źródło wiedzy o historii, kulturze i języku filmu.
Twórczość Andrzeja Wajdy, obejmująca zarówno wielkie obrazy historyczne, jak i kameralne opowieści o człowieku, stanowi fundament współczesnej kultury filmowej. Jego filmy od lat inspirują kolejne pokolenia twórców i widzów, a dzięki projektowi Rok Wajdy 2026 mogą być odkrywane na nowo – przez młodych odbiorców, studentów, nauczycieli oraz wszystkich zainteresowanych kinem i historią.
Ważnym aspektem projektu jest podkreślenie obywatelskiej postawy reżysera. Andrzej Wajda był nie tylko wybitnym artystą, ale również świadomym uczestnikiem życia publicznego, dla którego film pozostawał narzędziem rozmowy o odpowiedzialności, pamięci i wspólnocie. Jego twórczość, nierozerwalnie związana z historią Polski, stanowiła jednocześnie komentarz do współczesnych wydarzeń, zachęcając widzów do refleksji nad własnym miejscem w społeczeństwie. Rok Wajdy 2026 przypomina o tym wymiarze jego działalności, prezentując materiały, spotkania i dyskusje ukazujące, w jaki sposób artystyczne wybory reżysera wynikały z głębokiego poczucia obywatelskiego obowiązku.
Głównym celem edukacyjnym projektu roku Wajdy 2026 jest popularyzacja wiedzy o polskim kinie, rozwijanie kompetencji kulturowych oraz przybliżenie dorobku reżysera w sposób klarowny i ekscytujący, ma także za cel - wspierać nauczycieli w prowadzeniu zajęć, inspirować do rozmów o historii i sztuce oraz zachęcać młodych odbiorców do świadomego, krytycznego oglądania filmu.
Program wydarzeń
21 września
Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni - Koncert „Wajda-Muzyka”. Adam Sztaba & Orkiestra Adama Sztaba
Koncert muzyki z filmów Andrzeja Wajdy
Więcej informacji: https://festiwalgdynia.pl/kalendarz/koncert-wajda-muzyka-adam-sztaba-orkiestra-adama-sztaby
Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni - Sekcja Portrety | „Panny z Wilka”
Po projekcji spotkanie Michała Oleszczyka z Tadeuszem Lubelskim
Więcej informacji: https://festiwalgdynia.pl/filmy-66714985/wszystko-na-sprzedaz
filmPOLSKA Retrospektive: Mr. X w Berlinie | „Dyrygent
Więcej informacji:
22 września
WAJDA AT 100 - Ambasada RP w Tanzanii | „Człowiek z marmuru”
Więcej informacji: https://x.com/PLinTanzania/status/2096938218885091724
Pokaz w Cine Dore (filmoteka) - Hiszpania, Madryt | „Wszystko na sprzedaż”
Więcej informacji: https://instytutpolski.pl/madrid/2026/08/21/andrzej-wajda-celebramos-un-siglo-de-cine-y-memoria/?utm_source=chatgpt.com
23 września
Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni - Sekcja Portrety | „Wszystko na sprzedaż”
Po projekcji spotkanie Michała Oleszczyka z Tadeuszem Lubelskim
Więcej informacji: https://festiwalgdynia.pl/filmy-66714985/wszystko-na-sprzedaz
Filmowe delicje: Andrzeja Wajdy w Toruniu - Fundacja Tumult | „Polowanie na muchy”
cykl filmowo - edukacyjny
Więcej informacji: https://www.facebook.com/photo?fbid=1483939337092836&set=pcb.1483997513753685&locale=pl_PL
Cykl - Andrzej Wajda Retrospektive w Hamburgu | „Brzezina”
Więcej informacji: https://www.instagram.com/p/DcmCXaSjrKX/?img_index=15
Pokaz w Cine Dore (filmoteka) - Hiszpania, Madryt | „Pokolenie”
Więcej informacji: https://instytutpolski.pl/madrid/2026/08/21/andrzej-wajda-celebramos-un-siglo-de-cine-y-memoria/?utm_source=chatgpt.com
24 września
Pokaz w Cine Dore (filmoteka) - Hiszpania, Madryt | „Krajobraz po bitwie”
Więcej informacji: https://instytutpolski.pl/madrid/2026/08/21/andrzej-wajda-celebramos-un-siglo-de-cine-y-memoria/?utm_source=chatgpt.com
Wajda 100 North America Tour - Pittsburg Row House Cinema, USA | „Ziemia obiecana”
Więcej informacji: https://cinestudio.org/film/the-promised-land/
Filmowe delicje: Andrzeja Wajdy w Toruniu - Fundacja Tumult
cykl filmowo - edukacyjny O spotkaniu sztuk w Lotnej, Weselu i Przekładańcu - wykład
Więcej informacji: https://www.facebook.com/photo?fbid=1483939337092836&set=pcb.1483997513753685&locale=pl_PL
25 września
Pokaz w Cine Dore (filmoteka) - Hiszpania, Madryt | „Kanał”
Więcej informacji: https://instytutpolski.pl/madrid/2026/08/21/andrzej-wajda-celebramos-un-siglo-de-cine-y-memoria/?utm_source=chatgpt.com
Film zvani: Andrzej Wajda - Art-kino Croatia, Chorwacja | „Kanał”
Więcej informacji: https://www.art-kino.org/hr/film/kanal
26 września
Pokaz w Cine Dore (filmoteka) - Hiszpania, Madryt | „Wesele”
Więcej informacji: https://instytutpolski.pl/madrid/2026/08/21/andrzej-wajda-celebramos-un-siglo-de-cine-y-memoria/?utm_source=chatgpt.com
27 września
Pokaz w Cine Dore (filmoteka) - Hiszpania, Madryt | „Popiół i diament”
Więcej informacji: https://instytutpolski.pl/madrid/2026/08/21/andrzej-wajda-celebramos-un-siglo-de-cine-y-memoria/?utm_source=chatgpt.com
28 września
filmPOLSKA Retrospektive: Mr. X w Berlinie | „Człowiek z żelaza”
Więcej informacji: https://instytutpolski.pl/berlin/21-filmpolska/filmpolska-retrospektive-mr-x/#marmur
29 września
Pokaz w Cine Dore (filmoteka) - Hiszpania, Madryt | „Ziemia obiecana”
Więcej informacji: https://instytutpolski.pl/madrid/2026/08/21/andrzej-wajda-celebramos-un-siglo-de-cine-y-memoria/?utm_source=chatgpt.com
filmPOLSKA Retrospektive: Mr. X w Berlinie | „Danton”
Więcej informacji: https://instytutpolski.pl/berlin/21-filmpolska/filmpolska-retrospektive-mr-x/#marmur
Filmowe delicje: Andrzeja Wajdy w Toruniu - Fundacja Tumult | „Popiół i diament”
cykl filmowo - edukacyjny
Więcej informacji: https://www.facebook.com/photo?fbid=1483939337092836&set=pcb.1483997513753685&locale=pl_PL
2 października
Film zvani: Andrzej Wajda - Art-kino Croatia, Chorwacja | „Popiół i diament”
4 października
Cykl - Andrzej Wajda Retrospektive w Hamburgu | „Brzezina”
Więcej informacji: https://www.instagram.com/p/DcmCXaSjrKX/?img_index=15
9 października
Retrospektywa filmów Andrzeja Wajdy w Kino Leo, Innsbruck | „Panny z Wilka”
Wprowadzenie dr Bolesław Racięski
Więcej informacji: https://iam.pl/pl/dzialalnosc-megaprojekty-instytutu-adama-mickiewicza/rok-andrzeja-wajdy
Film zvani: Andrzej Wajda - Art-kino Croatia, Chorwacja | „Niewinni czarodzieje”
9 - 11 października
Pokaz filmu „Ziemia obiecana” podczas Festiwalu Heleny Modrzejewskiej w Beverly Hills, Stany Zjednoczone
Wydarzenie organizowane przez KLUB KULTURY IM. HELENY MODRZEJEWSKIEJ W LOS ANGELES
Więcej informacji: https://modrzejewska.org/strona-g%C5%82%C3%B3wna
10 października
Cykl - Andrzej Wajda Retrospektive w Hamburgu | „Człowiek z marmuru”
Więcej informacji: https://www.instagram.com/p/DcmCXaSjrKX/?img_index=15
11 października
Cykl - Andrzej Wajda Retrospektive w Hamburgu | „Człowiek z żelaza”
Więcej informacji: https://www.instagram.com/p/DcmCXaSjrKX/?img_index=15
15 października
Retrospektywa filmów Andrzeja Wajdy w Kino Leo, Innsbruck | „Popiół i diament”
Wprowadzenie dr Gernot Howanitz
Więcej informacji: https://iam.pl/pl/dzialalnosc-megaprojekty-instytutu-adama-mickiewicza/rok-andrzeja-wajdy
16 października
Film zvani: Andrzej Wajda - Art-kino Croatia, Chorwacja | „Ziemia obiecana”
22 października
Retrospektywa filmów Andrzeja Wajdy w Kino Leo, Innsbruck | „Ziemia obiecana”
Wprowadzenie von Kurt Scharr
Więcej informacji: https://iam.pl/pl/dzialalnosc-megaprojekty-instytutu-adama-mickiewicza/rok-andrzeja-wajdy
23 października
Film zvani: Andrzej Wajda - Art-kino Croatia, Chorwacja | „Człowiek z marmuru”
25 października
Filmkonsert: Innocent Sorcerers - pokaz z muzyką na żywo w Oslo w Sali koncertowej Cosmopolite | „Niewinni czarodzieje”
Więcej informacji: https://cosmopolite.no/en/program/cosmopolite/2026/october/filmkonsert-innocent-sorcerers
26 października
Wajda 100 år: Filmkonsert Innocent Sorcerers - pokaz z muzyką na żywo w Sztokholmie | „Niewinni czarodzieje”
Więcej informacji: https://www.bioaspen.se/movies/wajda-100-ar-filmkonsert-innocent-sorcerers-niewinni-czarodzieje/
28 października
Pokaz w ramach Festiwalu Seminici - Hiszpania, Valladolid, Cine Broadway | „Niewinni czarodzieje”
Więcej informacji: https://iam.pl/pl/dzialalnosc-megaprojekty-instytutu-adama-mickiewicza/rok-andrzeja-wajdy?utm_source=chatgpt.com
Cykl - Andrzej Wajda Retrospektive w Hamburgu | „Bez znieczulenia”
Więcej informacji: https://www.instagram.com/p/DcmCXaSjrKX/?img_index=15
29 października
Pokaz w Cine Dore (filmoteka) - Hiszpania, Madryt | „Niewinni czarodzieje”
Pokaz z muzyką na żywo - zespół Albert Karch Ensemble
Więcej informacji: https://instytutpolski.pl/madrid/2026/08/21/andrzej-wajda-celebramos-un-siglo-de-cine-y-memoria/?utm_source=chatgpt.com
30 października
Film zvani: Andrzej Wajda - Art-kino Croatia, Chorwacja | „Człowiek z żelaza”
11 listopada
Retrospektywa filmów Andrzeja Wajdy w Kino Leo, Innsbruck | „Człowiek z marmuru”
Wprowadzenie dr Magdalena Nieslony
Więcej informacji: https://iam.pl/pl/dzialalnosc-megaprojekty-instytutu-adama-mickiewicza/rok-andrzeja-wajdy
W ramach Roku Wajdy zaplanowano również wyjątkowy ogólnopolski przegląd filmowy „WAJDA: re-wizje”. W 100. rocznicę urodzin reżysera Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych, jako partner główny wydarzenia organizowanego przez Stowarzyszenie Kin Studyjnych, zaprasza na cykl dziesięciu filmów prezentowanych na przestrzeni dziesięciu miesięcy od marca do grudnia. Każdy z tytułów koresponduje z porą roku, nastrojem oraz tematyką danego dzieła, tworząc spójną, rytmiczną opowieść o twórczości Wajdy.
Harmonogram przeglądu „WAJDA: re-wizje”:
• MARZEC – „Popiół i diament” (1958)
• KWIECIEŃ – „Wesele” (1972)
• MAJ – „Niewinni czarodzieje” (1960)
• CZERWIEC – „Człowiek z marmuru” (1977)
• LIPIEC – „Brzezina” (1970)
• SIERPIEŃ – „Kronika wypadków miłosnych” (1985)
• WRZESIEŃ – „Krajobraz po bitwie” (1970)
• PAŹDZIERNIK – „Bez znieczulenia” (1978)
• LISTOPAD – „Ziemia obiecana” (1974)
• GRUDZIEŃ – „Wszystko na sprzedaż” (1968)




Komentarze