Polska scena kulturalna w styczniu 2025 roku znajdzie się w centrum zainteresowania całej Europy. W związku z objęciem przez Polskę Prezydencji w Radzie Unii Europejskiej, od stycznia do czerwca 2025 roku odbędzie się około 100 wydarzeń kulturalnych dla Polonii w ponad 20 europejskich państwach: koncertów, wystaw, spektakli, spotkań literackich i pokazów filmowych a celem tych wydarzeń jest promocja polskiej kultury w kontekście solidarności i współpracy europejskiej. Program organizowany przez Instytut Adama Mickiewicza (IAM) pod hasłem „Culture sparks unity” przedstawi najciekawsze zjawiska współczesnej polskiej sceny artystycznej, na pierwszym planie stawiając nowe pokolenie.

Wydarzenia, które odbędą się zarówno w państwach należących do Unii Europejskiej jak i krajach kandydujących, nie zabraknie nazwisk najbardziej uznanych twórców i twórczyń, aby wzmacniać na światowej scenie widoczność młodego pokolenia. W programie pojawią się nie tylko artyści i artystki, którzy urodzili się w Polsce, lecz również ci, którzy z różnych przyczyn musieli opuścić swój dom i tworzą dzisiaj w Polsce. To pokazuje, jak ważną rolę odgrywa dzisiaj Polska na międzynarodowej scenie kulturalnej stwarzając osobom z krajów objętych wojną i prześladowaniami bezpieczną przestrzeń ekspresji twórczej. Przygotowywany program przez IAM jest wynikiem kooperacji środowiska artystycznego z całej Europy i ma zachęcać do dalszej twórczej wymiany ponad granicami

To, co wyróżnia program kulturalny polskiej prezydencji, to nie tylko obecność w nim twórców i twórczyń innych narodowości, lecz także zasięg – poza państwami członkowskimi – działania obejmą kraje kandydujące do Unii Europejskiej: Serbię, Gruzję, Macedonię Północną i Mołdawię. Ze względu na prowadzoną przez Rosję wojnę, nie będzie możliwe zorganizowanie wydarzeń w Ukrainie, ale artyści i artystki z tych terenów, będą mocno widoczni w licznych wydarzeniach.  

Interdyscyplinarny program obejmie dziedziny sztuk wizualnych, fotografii, designu, ilustracji, filmu, muzyki, literatury jak również nie może zabraknąć - street artu. W ramach projektu „Street Art solidarnościowy” czołowi artyści z Polski i Ukrainy wykreują wielkoformatowe murale i mozaiki, relacjonując siłę jedności i nadziei, i ponadto poprowadzą warsztaty dla lokalnej młodzieży.

Pod koniec stycznia w Brukseli, w ramach Photo Brussels Festival, zostanie otwarta wystawa indywidualna Ady Zielińskiej – jednej z najciekawszych polskich fotografek młodego pokolenia.

W Budapeszcie pod hasłem European Kinship. An Eastern European Perspective w połowie lutego zaprezentowane zostaną prace polskich i węgierskich fotografek i fotografów, którzy badają zjawisko wspólnotowości w Europie Środkowo-Wschodniej.

W Mołdawii w kwietniu, otwarta zostanie wystawa Bujność. Sztuka kobiet XXI wieku prezentująca sztukę artystek młodego pokolenia z Polski.

Natomiast w jednym z najstarszych i największych muzeów w Belgii w kwietniu swoją nową pracę zaprezentuje Małgorzata Mirga-Tas. Na zaproszenie Królewskiego Muzeum Sztuki i Historii artystka stworzy wielkoformatową tapiserię inspirowaną kolekcją arrasów Muzeum. 

W ramach cyklu Solidarity on Screen: The Polish Presidency Film Review polskie filmy pojawią się na ekranach w wielu europejskich kinach studyjnych i na festiwalach filmowych m.in. w Belgradzie, Budapeszcie, Monachium, Brukseli jak również w Wiedniu.

W ciągu zaledwie pół roku na najważniejszych europejskich scenach zostanie wystawionych ponad 30 spektakli polskich twórców i twórczyń w tym m.in. Łukasza Twarkowskiego, Gosi Wdowik, Marty Górnickiej, Krzysztofa Warlikowskiego czy Agaty Siniarskiej. Mapping Krzysztofa Wodiczko będą mogli zobaczyć widzowie na festiwalu fotograficznym w Lille, a Agnieszka Polska zaprezentuje pierwszy w swoim dorobku spektakl – „Gadający samochód” w Printemps des Comédiens w Montpellier.

Niezwykle ciekawy program performatywno-taneczny kuratorowany przez Joannę Leśnierowską i Martę Szymańską, zagości w ramach prezydencji w Niemczech i na Cyprze. Ważnym elementem projektu stworzonego we współpracy z Europejskim Centrum Sztuki HELLERAU w Dreźnie oraz Dance House Lemesos na Cyprze będzie cykl warsztatów i laboratoriów wzmacniających dialog i relacje w środowisku sceny performatywnej, w który zostaną zaangażowane też lokalne społeczności.

Na prestiżowym Festivalu Bazaar w Pradze będzie można zobaczyć performance „Rzeźbiary” Weroniki Pelczyńskiej i Magdy Fejdasz oraz poruszający spektakl Hany Umedy „Rapeflower”, łączący nowoczesną technikę choreograficzną z tradycję japońskiego tańca jiutamai

W programie prezydencji nie zabraknie także przedstawicieli polskiej muzyki – od najwybitniejszych wykonawców muzyki klasycznej po polską scenę techno.

W Brukseli w połowie lutego odbędzie się flagowy polski festiwal o międzynarodowej już renomie – Unsound Festival, skupiający się na najnowszych zjawiskach w polskiej muzyce elektronicznej i eksperymentalnej.

W Leiden w Holandii na festiwalu Peel Slowly and See wystąpią trzy polskie zespoły i artystka sceny muzyki elektronicznej: Wacław Zimpel z Jamesem Holdenem, Zamilska, Trupa Trupa oraz Atol Atol Atol.

W brukselskim Flagey pod koniec czerwca publiczność wysłucha premierowego wykonania koncertu Unity przygotowanego specjalnie z okazji prezydencji Polski w Radzie UE przez Aleksandra Dębicza, wybitnego pianistę i kompozytora. Na scenie wystąpi m.in. światowej sławy polski kontratenor Jakub Józef Orliński. Koncert zamknie półroczny program kulturalny dla Polonii.

W ramach projektu „Polska muzyka na Twojej playliście” organizatorzy przygotowali specjalne playlisty na Spotify poświęcone polskiej muzyce, a na platformie Netflix od stycznia dostępny będzie dedykowany prezydencji wybór najnowszych polskich produkcji.

To tylko mała część z niemal setki wydarzeń zaplanowanych na najbliższe sześć miesięcy w całej Europie.